Słów kilka o asertywności

SŁÓW KILKA O ASERTYWNOŚCI, KTÓRA POMAGA I CHORYM I ZDROWYM

Obojętnie czy jesteś dzieckiem czy dorosłym, czy starym czy młodym, czy chorym/chorą czy zdrowym/zdrową – pewnie słyszałeś/słyszałaś o asertywności, pewnie sądzisz, tak jak większość ludzi, że jest to umiejętność mówienia „nie”. I trochę masz rację, ale nie do końca, umiejętność odmawiania jest tylko jednym z aspektów asertywności.

Ale dlaczego taki temat pojawia się na stronie dotyczącej chorowania? Ano dlatego, że jako chorujący/chorująca jesteś w szczególnej sytuacji, w której narażony/narażona jesteś na więcej stresu niż np. twoi rówieśnicy, poza tym spotykasz znacznie więcej osób, które troszczą się o ciebie, mówią ci, co powinieneś/powinnaś robić, a czego nie i to nie tylko lekarze/lekarki, ale także najbliżsi – rodzice, rodzina. I pewnie bardzo często są to cenne, trafne spostrzeżenia, rady do których rzeczywiście powinieneś/powinna się stosować, natomiast czasem możesz mieć po prostu dosyć doradzania, nadopiekuńczości, czasem może cię to irytować, powodować lęk, smutek, co samo w sobie nie działa ani na twoją korzyść ani dla dobra relacji.

Czym jest zatem asertywność?

  • Asertywność to umiejętność pełnego wyrażania siebie w kontakcie z inną osobą czy osobami. Zachowanie asertywne oznacza bezpośrednie, uczciwe i stanowcze wyrażenie wobec innej osoby swoich uczuć, postaw, opinii lub pragnień, w sposób respektujący uczucia, postawy, opinie, prawa i pragnienia tej drugiej osoby.
  • Asertywność jest narzędziem, jakie daje nam wiedza o współżyciu społecznym. Jest wyborem sposobu postępowania. Wyborem, którego dokonujemy my sami.
  • Asertywność jest umiejętnością. Nie cechą osobowości, nie wrodzonym talentem, ale skutkiem wychowania, społecznego treningu, czymś czego możesz się nauczyć.

Czym zaś nie jest ?

  • nie jest mówieniem tego co przychodzi nam na myśl oraz co się o czymś sądzi, w celu zdobycia szacunku;
  • nie jest sposobem na osiągnięcie wszystkiego czego chcemy i o co prosimy;
  • nie jest sposobem na ranienie uczuć innych.

Osoba, która zachowuje się asertywnie, czuje: JA JESTEM W PORZĄDKU. Komunikuje przy tym innym ludziom: TY TAKŻE JESTEŚ W PORZĄDKU. Nie neguje własnego prawa do bycia sobą, ale też nie odbiera tego samego prawa innemu człowiekowi.

Kiedy nie zgadzasz się z czymś, co miałbyś/miałabyś zrobić albo chcesz się czegoś dowiedzieć, a masz przeświadczenie, że z jakiegoś powodu ktoś nie mówi ci prawdy (np. o stanie twojego zdrowia) możesz spróbować przeprowadzić rozmowę według ww. zasad, kiedy to dajesz do zrozumienia, że ty jesteś w porządku, kiedy mówisz o tym, co czujesz lub czego potrzebujesz, dajesz zarazem do zrozumienia, ze druga strona też jest w porządku – może mieć inne zamiary, może mieć inne zdanie, którego możesz wysłuchać, ale zarazem dać do zrozumienia, że wysłuchanie nie jest wykonaniem, że czyjaś potrzeba nie koniecznie jest twoją.

Do tego potrzeba podstawowych umiejętności: wytrwałości w okazywaniu, ujawnianiu prawdziwych uczuć i mówieniu o swoich potrzebach (np. : „rozumiem, że się boicie o mnie, ale bardzo chciałbym/chciałabym pojechać z kolegami/koleżankami na ten biwak, ponieważ wiem, że na pewno będzie fajnie, będę miał/miała nieco rozrywki”).

Potrzeba nauczenia się sztuki negocjacji (‘jeśli pozwolicie mi pojechać na ten biwak, to obiecuję, że do końca roku będę w ramach profilaktyki pił tran, choć go nie lubię”) – negocjacje, to sztuka szukania kompromisu – żadna ze stron nie do końca dostaje to, czego pragnęła, ale też żadna ze stron nie pozostaje bez zaspokojenia chociaż części swoich potrzeb.

To także umiejętność wyrażania konstruktywnej krytyki („wydaje mi się, że niepotrzebnie jesteście tak nadopiekuńczy i traktujecie mnie, jak dziecko. Jeśli dobrze pamiętacie z HIV mogę jeździć z kolegami/koleżankami na biwaki, pamiętając o środkach ostrożności oraz lekarstwach”).

Jeśli umiejętność wyrażania, to także przyjmowania krytyki („wiem, że zachowałem/zachowałam się źle kąpiąc się na biwaku w zimnym jeziorze – przepraszam, nie pomyślałem/pomyślałam, że tym mogłem/mogłam sobie zaszkodzić, a warunkiem wyjazdu było to, że będę o siebie dbał/dbała i nie ryzykował/ryzykowała zdrowiem. Rozumiem dlaczego mieliście do mnie ograniczone zaufanie. Na szczęście nic złego się nie stało”).

Asertywność– polega na uznawaniu, że jest się tak samo ważnym/ważną, jak inni. To reprezentowanie własnych interesów, ale z uwzględnieniem interesów drugiej osoby, to najlepsza z możliwych postaw, kiedy nie jesteśmy zbyt dominujący, narzucający swoją wole, ale też zbyt bierni, nie umiejący zadbać o swoje potrzeby bez manipulacji.

Właściwości asertywności:

  • Dobrze pojęty własny interes – kiedy potrafimy ustalić, co jest warte twojego czasu i uwagi;
  • Uczciwe postępowanie – to śmiałe podważanie i negowanie bądź popieranie i rozwijanie opinii drugiej osoby; ustosunkowanie się do sądów innych ludzi;
  • Poszanowanie praw – to uznanie twojego prawa do wyrażenia własnej opinii, uwagi czy obawy, w taki sposób by nie naruszyć praw innych.

Prawa asertywności według Annie Towned

  • Mam prawo wyrażać własne myśli i opinie, nawet jeśli różnią się one od poglądów innych ludzi;
  • Mam prawo wyrażać własne uczucia i być za nie odpowiedzialnym;
  • Mam prawo mówić ludziom „tak”;
  • Mam prawo powiedzieć „nie” bez poczucia winy;
  • Mam prawo powiedzieć „nie wiem”;
  • Mam prawo powiedzieć „nie rozumiem”;
  • Mam prawo zmieniać zdanie bez konieczności i usprawiedliwiania się;
  • Mam prawo do popełniania błędów i do tego, by czuć się odpowiedzialnym za nie;
  • Mam prawo prosić o to, czego chcę;
  • Mam prawo do szacunku innych ludzi oraz do tego, by ich szanować;
  • Mam prawo do tego, by mnie wysłuchano i traktowano poważnie;
  • Mam prawo do niezależności;
  • Mam prawo odnieść sukces;
  • Mam prawo zdecydować się na brak asertywności, jeśli stwierdzę, ze to będzie z korzyścią dla mnie lub relacji.

W kontakcie z lekarzem/lekarką czy z rodziną masz prawo Stanowić o sobie, zadawać pytania, dowiadywać się jak najwięcej, jaki jest twój stan, co cie czeka. Masz prawo, mimo że nie jesteś pełnoletni/pełnoletnia, podejmować decyzje. Za ciebie odpowiadają prawnie rodzice, ale ty także odpowiadasz za siebie, możesz negocjować np. terminy zabiegów, jeśli one kolidują z ważnymi wydarzeniami w twoim życiu. Dawaj do zrozumienia wprost, że chcesz Stanowić o sobie, poznawać swoje potrzeby, realizować je, mając oczywiście (bo to sedno asertywności) na uwadze prawa i potrzeby innych.

Strefy problemów w asertywności:

  • wyrażanie uczuć pozytywnych,
  • wyrażanie uczuć negatywnych,
  • odmawianie prośbom i zaproszeniom,
  • wyrażanie własnego zdania,
  • wyrażanie uzasadnionej złości,
  • radzenie sobie z zachowaniem podporządkowującym,
  • radzenie sobie z krytyką (a w szczególności krytyką złośliwą, zakamuflowaną, nieuzasadnioną naszym zdaniem).

Asertywność nie jest łatwa i należy uczyć się jej powoli, małymi kroczkami czyli próbując w pojedynczych sytuacjach zachowywać się w taki właśnie sposób. Asertywność ma sporo pozytywnych stron:

  • Daje satysfakcję z wyrażania własnych uczuć;
  • Pozwala rozstrzygać konflikty bez poczucia winy i nieszczerości;
  • Pomaga bardziej otwarcie i uczciwie wyrażać potrzeby (jednak nie ma gwarancji, że będą one zaspokojone);
  • Jesteśmy pewni siebie;
  • Jesteśmy odprężeni i zadowoleni;
  • Mamy większy szacunek do otoczenia.

Jak się jej nauczyć? Najpierw musisz chcieć się zmienić, zaczynać najpierw od najprostszych zadań, pojedynczych, prostych sytuacji, nagradzać się za zachowanie asertywne, kiedy ci się uda cos wynegocjować – wypowiadaj krótkie i zwięzłe komunikaty, bądź wytrwały/wytrwała, ale też przygotuj się na to, że na początku może być dużo trudnych sytuacji.

Zarejestruj się

Jeżeli chcesz korzystać w pełni z naszego portalu, zarejestruj się.

Zarejestruj się
Zapraszamy do rozmów na czacie
Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać od Nas informacje, wpisz Swój adres e-mail.

Formularz kontaktowy

* Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych

* pola wymagane

Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Odwiedziny:

Copyright © Rodzina na Plus 2014

Proszę czekać...