Jak rozmawiać z dzieckiem o cierpieniu?

W kontekście chorób przewlekłych nie da się pominąć tematu cierpienia, które z chorobą w rożnych formach występuje. Warto pochylić się nad kwestiami czym jest cierpienie, jak jest jego rola oraz jak nieść w nim ulgę.

Janusz Korczak pisał, że dziecko w swoim cierpieniu może być przeraźliwie samotne. Jest tak być może dlatego, iż trudno zrozumieć doświadczenia dziecka, jego sposób myślenia, odczuwania, wyrażania przeżyć. Trudności te mogą wynikać między innymi z niemożności albo niedoskonałej jeszcze możliwości zwerbalizowania przeżyć przez dziecko.

Cierpienie możemy rozpatrywać w czterech aspektach, jako ból fizyczny, cierpienie socjalne, cierpienie emocjonalne i cierpienie duchowe, związane z lękiem przed śmiercią i zadawaniem sobie bolesnych pytań o przyczyny i skutki cierpienia.

Cierpienie fizyczne

Tradycyjna koncepcja bólu zakłada, że jest on specyficznym wrażeniem o sile proporcjonalnej do stopnia uszkodzenia tkanki. Z fizjologicznego punktu widzenia ból jest ważnym mechanizmem, umożliwiającym człowiekowi prawidłowe funkcjonowanie, ponieważ bodźce wywołujące ból są jednocześnie bodźcami uszkadzającymi ciało. Fizjologowie podkreślają występowanie określonych zmian wegetatywnych towarzyszących doświadczaniu bólu – takich jak: przyspieszenie czynności serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi czy zmiana rytmu oddechu. U człowieka, a szczególnie u dziecka, bólowi towarzyszą reakcje afektywne (pobudzenie ruchowe, krzyk, płacz), specyficzna mimika albo charakterystyczne zmiany pozycji ciała zmniejszające ból.

Cierpienie emocjonalne

Ten rodzaj cierpienia związany jest z przeżywaniem emocji wynikających z trudnej sytuacji, w jakiej się znalazło dziecko, przede wszystkim są to emocje lęku , smutku i złości.

Brak wsparcia psychicznego, osoby która pomogłaby wyrazić dziecku swoje uczucia i przyjęłaby je, pogłębia jego cierpienie emocjonalne. Często dziecko nie potrafi wyrazić słowami negatywnych przeżyć. Czyni to raczej przez zabawę, rysowanie czy gesty, tym bardziej potrzebuje wokół siebie osoby wrażliwej na odbieranie sygnałów dotyczących stanów uczuciowych, osoby która te uczucia, a także pragnienia czy potrzeby pomogłaby mu wyrazić.

Cierpienie socjalne

Cierpienie emocjonalne wiąże się także z cierpieniem socjalnym. Dziecko odrzucone, nieakceptowane przez otoczenie społeczne często doświadcza silnych emocji, z którymi nie potrafi się samotnie uporać.

Cierpienie to związane jest z funkcjonowaniem dziecka w rodzinie, społeczeństwie albo innych instytucjach (domu dziecka lub szpitalu). Często wiąże się ono z poczuciem osamotnienia i odrzucenia przez grupę czy osoby bliskie.

Cierpienie duchowe

Cierpienie duchowe stanowi szczególnie tajemniczy aspekt doświadczenia cierpienia, związany z zadawaniem sobie bolesnych pytań o przyczyny i skutki swojej trudnej sytuacji, a także o sens swojego życia w cierpieniu. Dotyczy ono również leku przed śmiercią.

V. Frankl mówił o cierpieniu zbędnym, które należy zwalczać, ale też o cierpieniu koniecznym, tzn. takim, na które człowiek nie może nic poradzić, nieusuwalnym. W przypadku cierpienia koniecznego człowiek może mu jedynie nadać konkretny, indywidualny sens. Z badań naukowych oraz doświadczeń psychoterapeutycznych wynika, że młodzież, ale też dzieci, mają zdolność do nadawania sensu własnemu życiu pomimo cierpienia.

Zarejestruj się

Jeżeli chcesz korzystać w pełni z naszego portalu, zarejestruj się.

Zarejestruj się
Zapraszamy do rozmów na czacie
Newsletter

Jeżeli chcesz otrzymywać od Nas informacje, wpisz Swój adres e-mail.

Formularz kontaktowy

* Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych

* pola wymagane

Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Odwiedziny:

Copyright © Rodzina na Plus 2014

Proszę czekać...